اجزاء مختلف در چاپگرهاي سوزني

گرچه هد، خود يكي از قطعات سخت‌افزاري يك چاپگر محسوب مي‌شود ولي به دليل اهميت و پيچيدگي، آن را به طور جداگانه مورد بررسي قرار مي‌دهيم.

قطعات هدهاي ماتريس سوزني:

قطعات هر هد، جدا از نوع و مدل عبارتند از: سوزن، شابلون، پوبين‌ها، بورد، دماغة اصلي هد و فنر كه در زير، به شرح آنها مي‌پردازيم.

·سوزن:هر سوزن خود از دو قسمت، ميلة سوزن و چكش تشكيل مي‌شود .

·شابلون:شابلون‌هاي موجود در هر هد به دو نوع تقسيم مي‌شوند. يك نوع آن به صورت دايره‌اي يا بيضي در داخل هد بوده كه شوزن‌ها در آن قرار مي‌گيرند. نوع ديگر در خارج هد بوده و سوراخ‌هاي آنها از داخل به نوك هد به همديگر نزديك‌تر شده و از حالت دايره به حالت مستطيل نزديك مي‌شود .

·پوبين:هر سوزن يك پوبين دارد كه با فعال شدن پوبين فوق توسط ترانزيستور يا تراشة راه‌انداز آن، فعال مي‌شود با فعال شدن پوبين، چكش سوزن جذب شده در نتيجه سوزن از داخل شابلون‌ها بيرون آمده با نوار ريبون برخورد مي‌نمايد.اگر هد از نوع يك طبقه باشد، به تعداد سوزن‌هاي هد، پوبين بر روي يك بورد خواهيم داشت. شكل 3-11 يك سوزن هد با قسمت‌هاي مختلف آن را نشان مي‌دهد اين سيستم كار تقريباً در هدهاي جديد اجرا مي‌شود.

بورد : اين بورد يا بوردها به شكل تقريباًدايره‌اي بوده و پوبين‌ها در آن نصب شده تا كابل بورد كنترل كننده به هد به اين بورد وصل شود. به عنوان مثال در هد چاپگرهاي1170LQ، دو عدد بورد وجود دارد يك عدد بورد بزرگتر كه به نوك هد نيز نزديكتر است و براي شوزن هاي فرد(5،3،1 و....23) و يك عدد بورد كوچكتر جهت سوزن‌هاي زوج مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

·دماغة اصلي هد:تقريباً در تمامي هدها، يك دماغة پلاستيكي يا فلزي جهت هدايت سوزن توسط شابلون‌هاي مختلف وجود دارد. شابلون‌ها در داخل اين دماغه قرار گرفته هر كدام به تعداد شوزن‌هاي هد، سوراخ دارند. هرچه از داخل هد به انتهاي دماغه نزديك شويد، شكل سوراخ‌ها از حالت دايره‌اي يا بيضي به حالت مربع نزديكتر مي‌شود به طوري كه آخرين شابلون موجود در نوك دماغه كاملاً مستطيلي خواهد بود.

·فنر:اين فنر باعث برگشت سريع سوزن به محل ثابت اولية خود مي‌گردد.

خرابي‌هاي هد كه عمداً ناشي از شكستن سوزن‌ها مي باشد به دلايل زير مي‌تواند به وجود آيد:

(1) خراب بودن نوار ريبون به طوري كه در هنگام بيرون آمدن سوزن‌ها به انها گير كند(اين گير كردن با توجه به اينكه هد حركت مي‌كند مي تواند باعث شكستن سوزن‌ها شود).

(2) كثيف شدن شابلون‌ها و مسير‌هاي هدايت كنندة سوزن‌ها( در اثر كثيف شدن شابلون‌ها يا مسيرهاي فوق، سوزن به راحتي و با عت به داخل هد برنگشته در نتيجه به نوار ريبون گير كرده و باعث شكستن آن مي‌شود).

(3) شكستن يا خراب بودن فنر برگردانندة سوزن

يكي ديگر از خرابي‌هاي هد(جداي از شكسته بودن يك يا چند سوزن) چاپ نكردن يك يا چند نقطه در يك حرف مي‌باشد كه اين مي‌تواند ناشي از عوامل زير باشد.

1- شكسته بودن سوزن به دلايل گفته شده در مورد قبل

2- خراب بودن يك يا چند عدد از پوبين‌ها

3- قطعي در كابل هد به بورد كنترل كننده

2-سنسورها:

يكي از المان‌هاي بسيار مهم و البته آسيب‌پذير در چاپگرهاي سوزني سنسورهاي تعيين وضعيت مي‌باشند. سه سنسور اصلي در هر چاپگر ماتريسي و جوهرافشان و حداقل يك سنسور در چاپگرهاي ليزري وجود دارد كه عبارتند از:

·سنسور وجود كاغذ:يك سنسور نوري بوده كه وجود يا عدم وجود كاغذ را به كنترل كننده گزارش مي‌كند. در واقع يك فرستنده و گيرندة نوري بوده كه يك زائده اضافي در بين فرستنده و گيرنده حركت مي‌كند و در اثر حركت(وجود كاغذ) زائده در بين فرستنده و گيرنده قرار مي گيرد . از رسيدن نور به گيرنده جلوگيري مي‌كند. در اثر خرابي اين سنسور يا كثيف شدن آن و يا شكستن زائدة فوق و قطع ارتباط آن، خطاي عدم وجود كاغذ(paper out)به وجود خواهد آمد. اين سنسور در تمامي چاپگرها (ماتريسي، جوهر افشان و ليزر) وجود دارد.

· سنسور انتهاي خط:يك سنسور نوري از ديودي است كه انتهاي حركت هد در يك خط را به سمت چپ اعلان مي‌كند. اين سنسور در سمت چپ، در كف چاپگر نصب است. هنگام روشن كردنچاپگر، يكي از ورودي‌هايي است كه چنانچه خراب باشد، چاپگر آغاز به كار نكرده و با پخش چند بيپ از ادامه كار جلوگيري مي‌كند. در زيرهد يك زائدة اضافي وجود دارد كه در اثرحركت هد بر روي غلطك خود، هنگامي كه به انتهاي خط رسيد، از ميان فرستنده و گيرندة سنسور فوق، زائدة مورد نظر عبور كرده و پايان خط را اعلام مي كند تا موتور حركت هد به سمت راست حركت كند. ميزان رسيدن هد به سمت راست براساس تعداد پالس‌هاي داده شده به موتور پله‌اي فوق مي‌باشد.

· سنسور تعيين نوع كاغذ:يك سنسور ميكروسوئيچي بوده كه در زير دستگيرة مربوطه به كاغذ(ضخيم، نازك،معمولي و...) قرار دارد. چنانچه كاغذ از نوع ضخيم انتخاب شود، سرعت چاپگر كاهش مي‌يابد، اين سنسور در اين حالت عمل مي‌كند تا سرعت چاپ را كاهش داده از خسارت احتمالي وارد به سوزن‌هاي هد جلوگيري نمايد. اين سنسور دو پلاتين دارد كه داراي دو حالت وصل يا قطع است.

3- موتور در چاپگر:

هر چاپگر بسته به نياز يك يا دو موتور پله‌اي دارد در چاپگرهاي ماتريسي و جوهرافشان دو عدد موتور پله‌اي جهت دوكار مختلف به صورت زير كار مي‌كنند:

· موتورحركت‌هد:اين موتور پله اي، هد را در سمت راست يا چپ در طول يك خط حركت مي‌دهد. اتصال بين هد و موتور توسط يك تسمه برقرار مي‌باشد.

سفت نبودن تسمه به مقدار مورد نياز و يا خرابي تسمه(معمولاً تسمه‌ها به صورت دندانه‌دار مي‌باشند.)مي‌تواند بردقت چاپ تأثير داشته باشد.

كوچكترين ميزان حركت موتور به ازاي دريافت يك پالس از سوي كنترل كننده، به اندازه يك نقطه است موتورهاي پله‌اي موتورهايي هستند كه به ازاي دريافت يك پالس، به مقدار معين و دقيق حركت مي‌كنند.

بايد توجه داشت كنترل كننده به دليل نداشتن فيدبك از حركت هد، هيچگونه گزارشي از دقيق بودن حركت موتور، براي كنترل كننده ارسال نمي‌شود هرگونه اضافه جريان از موتور يا عدم ارسال پالس انتهاي خط را به حساب درگير بودن هد محسوب كرده با اعلان چند بيپ متوقف مي‌شود.

بنابراين، روان حركت نكردن هد بر روي غلطك مربوطه، گير كردن هد به ريبون يا كاغذ، گير كردنسوزن‌هاي هد به ريبون و كاغذ و..... از سوي كنترل كننده به عنوان خطا، محسوب خواهد شد.

· موتورحركت‌كاغذ:اين موتور پله‌اي، كاغذ را از يك سو به داخل و از سوي ديگر آن را به خارج هدايت مي‌كند.

كوچكترين حركت يا گام موتوريك خطا مي‌باشد. اين موتور در صورتي شروع به كار خواهد كرد كه سنسور وجود كاغذ فعال باشد.تنها مرجع تعيين مقدار كاغذ عبور كرده(با توجه به نبودن فيدبك) تعداد پله‌ها يا پالس‌هاي ارسالي برا موتور است.

هرگونه اضافه جريان توسط موتور، به عنوان خطا محسوب خواهد شد. 4-‌ بورد‌كنترل‌كننده:

دريافت اطلاعات از كامپيوتر از طريق يك رابط سريال و موازي، ارسال آن به هد چاپگر و همزمان با آن، كنترل موتورها و سنسورها توسط بورد‌كنترل كننده انجام مي‌شود.

در چاپگرهاي امروزي، بورد كنترل كننده به داخل چاپگر منتقل شده است و تمام كارهاي كنترلي را برعهده دارد. اعمالي كه توسط IC ميكروكنترل كننده انجام مي‌شود عبارتند از:

·تست اوليه چاپگرها به هنگام روشن شدن يا برنامه‌ريزي مجدد توسط سيگنال INIT . در هر چاپگري با روشن شدن آن، برنامة تست اجرا شده با توجه به حالت سنسورهاي ورودي، يكسري اعمال را انجام مي‌دهد.

علاوه برآن حافظةRam، ROM، بافرها، رابط‌ها و سيگنال‌هاي ورودي رابط موازي نيز بررسي خواهد شد. به عنوان مثال، چاپگر سوزني، با روشن شدن دستگاه، هد براي چند سانتي‌متر به سمت راست حركت كرده آنگاه برگشته و به سمت چپ حركت مي‌كند تا به سنسور انتهاي خط برسد.

با رسيدن سنسور فوق، محل و موقعيت فعلي هد به عنوان مرجع انتخاب مي‌شود و هد به سمت راست حركت حرده در موقعيت خاص متوقف شده آماده‌كار مي‌شود(بسته به وجود يا عدم وجود كاغذ).

در صورت خراب بودن اين سنسور با روشن شدن چاپگرهد به سمت راست حركت كرده با برخورد به بدنةچاپگر با اعلان خطا توسط بيزر، متوقف مي‌شود.

·حافظهROM، اين حافظه فقط خواندني، شامل برنامة تست و الگوي حروف استاندارد جهت چاپ مي‌باشد.

·حافظةRAM، اين حافظه يا بافر به دو منظور مورد استفاده قرار مي‌گيرد:

• ذخيرة اطلاعات ارسالي از سوي كامپيوتر.

• ذخيرة فونت‌هاي تعريفي توسط كاربر.

به عنوان مثال چاپگر1170EPSON LQ 8 كيلوبايت حافظه دارد.

·راه‌اندازي سوزن‌هاي هد: جهت راه‌اندازي سوزن‌هاي هد با سرعت بالا از ترانزيستورهاي با جريان مناسب با تراشه‌هاي مورد نياز استفاده مي‌شود.

·راه‌اندازي موتورهاي پله‌اي: جهت راه‌اندازي موتورهاي پله‌اي از تراشه‌هاي خاص يا ترانزيستور يا ماسفت‌هاي با جريان مورد نياز استفاده مي‌شود.

·كانكتورها:برروي بورد كنترل كننده چاپگر، كانكتورهاي مختلف وجود دارد كه عبارتند از:

• كانكتورهاي ورودي سنسورهاي انتهاي خط، وجود كاغذ، تعيين نوع كاغذ.

• كانكتور سيگنال‌هاي ورودي از هد چاپگر

• كانكتورهاي‌ مربوط به موتورهاي پله‌اي

• كانكتور سيگنالهاي پانل چاپگر(كليدها و چراغ‌ها)

• كانكتور ورودي از بورد برق چاپگر

• كانكتور پورت موازي يا سريال( در اغلب چاپگرها پورت موازي وجود دارد)

5- چرخ‌دنده در چاپگر

يك چاپگر در هرنوع و مدل يكسري چرخ‌دنده جهت انتقال قدرت به قسمت‌هاي مختلف دارد. به عنوان مثال، يكسري چرخ‌دنده‌هاي پلاستيكي، كار درگير كردن تراكتور با موتور حركت كاغذ را بر عهده دارند.

اما معمولاً در اغلب مواقع يك قسمت از چرخ‌دنده‌هاي يك چاپگر ماتريس سوزني خراب مي‌شود و آن چرخ‌دنده‌هاي تغذية حركت ريبون است.

اين مجموعه چرخ‌دنده كه از طريق يك تسمه به موتور حركت هد وصل است جهت حركت مغزي يا نوار ريبون در يك جهت خاص به كار مي‌روند.

اين مجموعه چرخ‌دنده دو قسمت دارد تا بتواند زماني كه هد و موتور در دو جهت حركت مي‌كند، نوار ريبون را فقط در يك جهت حركت دهد. سفت چرخيدن نوار ريبون مي‌تواند باعث خراب شدن چرخ‌دنده‌هاي گردد.

·چرخ‌دنده‌هاي‌حركت‌ ريبون: براساس حركت هد، به طوري كه نوار داخل جعبه ريبون به طور مداوم حركت داشته باشد تا جوهر به طور يكنواخت چاپ شود.

·چرخ‌دنده‌هاي حركت كاغذ: براساس حركت غلطك مربوطه

6- تراكتور(TRACTOR)

جهت حركت كاغذهاي به هم پيوسته كامپيوتري(در بعضي از چاپگرها اين تراكتور يا وجود ندارد و يا چندتا دارد. به عنوان مثال،1170EPSON LQ دو عدد تراكتور دارد.

7- ريبون(Ribbon)

جعبه‌اي پلاستيكي كه نوارهاي آغشته به جوهر خشك در آن قرار دارد.

8- ميله حركت هد

علاوه براينكه هد برروي آن حركت مي‌كند، فاصله هد تا غطك كاغذ را نيز تنظيم مي‌كند.

9- تنظيم كننده فاصله هدتا غلطك

اين دستگيره جهت تنظيم فاصله هد از غلطك براي استفاده كاغذهاي مختلف(نازك، ضخيم و....) به كار مي‌رود اين دستگيره به ميله حركت هد متصل است.

10- دستگيره انتخاب نوع كاغذ

اين دستگيره مي‌تواند نوع كاغذ به هم پيوسته يا غير پيوسته را انتخاب كند، به طوري كه زماني كه كاغذ پيوسته انتخاب مي‌شود، چرخ‌دنده‌هاي غلطك حركت كاغذ با تراكتور درگير مي‌شود.

11- پنل كنترل چاپگر

اين پانل با داشتن كليدها و چراغ‌هاي مختلف، نحوة كنترل چاپگر را از نظر نوع فونت، انداره فونت و..... مشخص مي‌كند.

12-بورد تغذيه

اين بورد، ولتاژهاي مورد نياز قسمت‌هاي مختلف را تأمين مي‌كند.

همان طور كه ملاحظه مي‌شود، چاپگر را مي‌توان به دو قسمت الكتريكي و مكانيكي تقسيم كرد. هر كدام از اين قسمت‌ها، خود مي‌تواند دچار خرابي‌هايي شود.

سيستم عملكرد چاپگر

گفتيم1170EPSON LQ مهمترين چاپگرموجود در بازار كامپيوتر ايران به شمار مي‌رود. مانيز با توجه به اهميت شناخت اين چاپگر، در اين بخش آن را از ديد تعميركار به طور كامل مي‌آموزيم: در اين قسمت به تشريح سيستم مكانيكي چاپگر1170EPSON LQ مي‌پردازيم كه خود از چهار مكانيزم تكيل شده است اين مكانيزم‌ها مربوط به چاپگر با هد ماتريسي و 24 پين است كه اطلاعات را به صورت سريال چاپ مي‌نمايد.

مكانيزم هد چاپ:

مكانيزم هد چاپ شامل خود هدچاپ، ريبون جوهري و كاغذ غلطك مقابل آن است. هدچاپ24 سوزن به طور زيگزاگ دارد كه در دو رديف 12تايي مرتب شده‌اند.

هرسوزن يك راه‌انداز جهت سيم‌پيچ براي حركت سوزن به داخل و بيرون هد جهت چاپ نقطه برروي كاغذ مقابل آن را دارد. اين سوزن‌ها و سيم‌پيچ‌هاي آن به طور مستقل عمل نموده هيچ ارتباطي با همديگر ندارد. نحوة كار سوزن‌هاي هد در مراحل زير آمده است:

·مداركنترل، يك سيگنال خروجي به مدار راه‌انداز هد ارسال مي‌كند. اين تغيير باعث ايجاد يك جريان در سيم‌پيچ هد متناظر با آن سوزن شده با عمل سيم‌پيچ يك نيروي مغناطيسي ايجاد خواهدشد.

·اين عمل باعث خواهد شد تا چكش سوزن توسط هسته اهني به داخل كشيده و نوك سوزن از هدبيرون امده برروي كاغذ اثر جوهر را به وجود آورد(دراثر برخورد سوزن با ريبون جوهري).

·نوك سوزن برخورد كرده با ريبون جوهر كه در مقابل آن كاغذ قرار دارد باعث ايجاد يك نقطه بر روي كاغذ خواهد شد.

·زماني كه جريان سيم‌پيچ قطع شود، نيروي آن از بين رفته سوزن آزاد خواهد شد و با توجه به اينكه در پشت آن يك عدد فنر قرار دارد، بنابراين، سريعاً چكش را به طرف عقب حركت داده در جايگاه اوليه قرار خواهد داد .

·زماني كه هد به طور مداوم كار مي‌كند بعد از مدتي داغ مي‌نمايد، براي حداقل كردن مقدار گرما در سيم‌پيچ‌هاي هد ودر نتيجه كاهش تلفات گرمايي جهت جلوگيري از اثر گرما بركار هد، يك عدد سنسور در داخل هد قرار دارد كه تغيير گرما را توسط يك سيگنال به بورد كنترل برگشت مي‌دهد.

مكانيزم حركت هد:

براي حركت هد يك تسمة زماني، كار انتقال نيرو از موتور پله‌اي را به هد ريبون برعهده دارد و باعث حركت هد در هر دو جهت مي‌شود.

سنسور انتهاي خط(HP) در زمان رسيدن هد به موقعيت اصلي يا انتهاي خط را گزارش مي‌كند يك گيرة تنظيم كنندة ضخامت كاغذ، فاصلة بين هد و غلطك را برعهده دارد.

هرچه كاغذ ضخيم‌تر باشد، اين فاصله بايد بيشتر باشد.چنانچه اين فاصله خراب تنظيم شده باشد،بايد بعد از باز كردن چاپگر، با باز كردن راهنماي شافت حركت، ميلة مربوطه را در وضعيت مناسب قرار داده آنگاه مجدداً راهناي شافت را محكم ببنديد كهيك پيچ دارد. سنسورPG، زماني عمل خواهد كرد كه فاصله بين هد و غلطك كاغذ كمترين مقدار را دارد(.

مكانيزم حركت كاغذ:

در چاپگر 1170EPSON LQ و چاپگرهاي مشابه آن، مكانيزم حركت كاغذ بسيار پيچيده و گوناگون بوده به طوري كه از جهات مختلف كاغذ به صورت تك برگ و پيوسته قابل باز شدن و خروج مي‌باشد كه براي هركدام بايد دستگيرة مربوط به مسير كاغذ درجاي درستش تنظيم شده باشد.

دراين بخش سه نمونه از حركت كاغذ كه با استفاده از تراكتور مي‌باشد را به طور خلاصه مورد بررسي قرار مي‌دهيم:

·روش تراكتور هل‌دادني:در اين روش، چرخ‌دنده‌ها به نحوي درگير مي‌شوند كه كاغذ را به طرف جلو هل مي‌دهند.به طوري كه كاغذ از طرف جلوي چاپگر وارد شده از بالا خارج مي‌شوند.

· روش تراكتور كششي:اين روش نيز مشابه روش قبلي بوده با اين تفاوت كه كاغذ را به داخل چاپگر كشيده و نيازي به واحد كشش كاغذ ندارد.

· روش تراكتور هل و كششي: دراين روش از هر دو مكانيزم كشش و هل دادن جهت حركت كاغذ به داخل و خارج چاپگر استفاده مي‌شود.در واقع چاپگر از دو تراكتور استفاده مي‌كند.

مكنيزم حركت ريبون

مكانيزم يك ريبون با هد مشترك بوده به طوري كه تسمة حركت دهندة هد، نوار ريبون چرخ‌دنده‌هاي مربوط به آن را نيز حركت مي‌دهد. چرخ‌دنده‌هاي مربوط به ريبون طوري قرار دارند

كه در صورت چرخش موتور در هر دوجهت،ريبون و نوار آن فقط در يك جهت حركت نمايد.

در اين شكل نحوة چرخش چرخ‌دنده‌ها در صورت چرخش تسمه از چپ به راست با فلش پر و از راست به چپ بافلش توخالي نشان داده شده است.

پارامتر و ويژگي‌هاي مهم يك چاپگر ماتريس سوزني كه هنگام خريد، براي كاربر مهم است به طور خلاصه عبارتند از:

تعداد سوزن: چاپگرهاي موجود 9 ويا 24سوزن دارند هرچه تعداد سوزن‌ها بيشتر باشد، كيفيت چاپ بهتر و بالاتر خواهد بود.

سرعت: سرعت يك چاپگر براي دومدLQ و درفت(Draft) محاسبه و مقايسه مي‌شود. هرچه سرعت در اين دومد بيشتر باشد، سرعت چاپگر بالاتر خواهد بود.

عرض كاغذ چاپ: براي كاربردهاي مختلف، كاغذهاي با عرض متفاوت مورد نياز است.عرض استاندار كاغذهاي مورد استفادة چاپگرها مي‌تواند، 80، 100 و132 ستون باشد كه بسته به كاربردتان بايد يكي از آنها را انتخاب نماييد.

نحوة تغذيه كاغذ: يك چاپگر مي‌تواد از دو نوع كاغذ(تك برگ يا كاغذ پيوستة كامپيوتري) استفاده كند. كاغذهاي تك برگ از طريق كاست و كاغذهاي پيوسته از طريق تراكتور در چاپگر قرار مي‌گيرند.

پايانة ورودي اطلاعات: درگاه رابط چاپگر به كامپيوتر مي‌تواند يا سريال و يا موازي باشد(در مواردي نيز هردو تا مي‌تواند وجود داشته باشند). اغلب چاپگرهاي فعلي درگاه موازي 25 پين دارند. البته نوعUSB آن نيز وجود دارد.

نوع چاپگر: يك چاپگر مي‌تواند يا به صورت تك رنگ و يا رنگي و يا هردو چاپ نمايد. در بعضي از چاپگرها، قابليت چاپ رنگي وجود دارد ولي بالفعل نيست و براي به فعل درآوردن آن، بايدIC يا بورد رنگي آن رااز بازار تهيه و در آن نصب نماييد مانند300Epson LQ

تعداد فونت داخلي: تعداد فونت‌هاي تعريف شده داخلي جهت استفادة كاربران از پارامترهاي ديگر انتخاب چاپگر است. هرچه تعداد اين فونت‌ها بيشتر باشد، چاپگر بهتر است.

برای خرید پرینتر و لوازم جانبی مورد نظر خود میتوانید به فروشگاه اینترنتی دنیای کارتریج رجوع کنید.
شماره تماس : ۰۲۱۸۸۹۴۴۹۲۲
ساعات کاری: شنبه تا چهارشنبه ۹ صبح الی ۸ شب و پنجشنبه ها از ۹ صبح الی ۳ عصر
آدرس سایت ما : cartridgeworld.ir